29 april - 7 mei 2017

Fietsend langs de limes

De Romeinse limes strekt zich uit over een flink gebied. Vandaar dat Marten Jesse Pot besloot om een fietstocht langs een aantal van de meest interessante Romeinse plaatsen in de regio Leiden te organiseren. Reporter Pim Möhring stapte op zijn fiets en ging mee op pad.

Vandaag verkennen we de Romeinse sporen in en rond Leiden. Onder leiding van Romeinen specialist Marten Jesse Pot gaan we per fiets langs enkele Romeinse overblijfselen. In de Romeinse tijd stond in leiden een legerfort: Matilo. Dit fort lag tussen de castella Albaniana (Alphen aan den Rijn) en Praetorium Agrippinae (Valkenburg). Samen met Lugdunum Batavorum (Katwijk) vormden deze forten de meest westelijke schakel van de Romeinse limes op het Europese vasteland. Net als zoveel andere forten langs de Limes werden deze afgebrand tijdens de Bataafse Opstand (69-70 na Chr.).

 

Wegen en mijlpalen

We verzamelen bij het Rijksmuseum van Oudheden en met een groep van zeven man gaan we op pad! Marten Jesse vertelt ons intussen een hoop over zowel de grootte van de Romeinse Limes als de het belang van de Romeinse aanwezigheid in Nederland. Maar liefst 450 jaar drukten de Romeinen hun stempel op de Lage Landen. We stoppen op een brug waar Marten Jesse de Limes aanwijst: de Oude Rijn. De forten van de limes waren belangrijk maar de rivier vormde de eerste verdedigingslinie.  

We steken de Oude Rijn over en trekken even ‘barbaars’ gebied in richting Valkenburg. Langs de N206 stoppen we en zie daar: een Romeinse weg! Een reconstructie van hoe de limes-weg er in de tweede eeuw na Chr. moet hebben uitgezien. Tegenover de weg staat een replica van een mijlpaal die er in de buurt is gevonden. Deze mijlpalen hadden als doel om aan te geven hoe ver het nog was tot de volgende Romeinse nederzetting. In ons geval is dat Praetorium Agrippinae (Valkenburg). In het huidige Valkenburg zijn op het plein de contouren van het castellum gemarkeerd. Dit castellum is in 40 na Chr. gebouwd door keizer Caligula, die ook een tijd in het gebied is verbleven. Het  fort is vernoemd naar zijn moeder: Agrippina. Niet dat dit betekent dat hij zo’n goede relatie met zijn moeder had: hij liet haar namelijk in ballingschap creperen op een klein eilandje in de Middellandse Zee.

 

Grenzeloos verliefd

Marten Jesse vertelt vol passie over de verhalen achter de objecten. Zo vertelt hij het prachtige verhaal van de grafsteen van Regina, gevonden in het Engelse South Shields. Zij was een slavin afkomstig van de stam der Catuvellauni in Brittannië. Barates, afkomstig uit Palmyra, schonk haar de vrijheid, waarna hij haar trouwde. Op haar dertigste overleed ze en stelde Barates een grafsteen voor haar op met inscripties in het Latijn en Palmyreens. Een schitterend voorbeeld van de multiculturele diversiteit en interactie in het Romeinse Rijk. En het geeft stof tot nadenken over wat nu precies 100% Romeins is!  

Aanrader

We fietsen de Oude Rijn weer over en komen weer in Romeins gebied. Dat is te merken aan de straatnamen, we fietsen onder andere langs de Castellumweg, de Hadrianusstraat en de Liviuslaan. En dan zien we het liggen: fort Matilo! Een indrukwekkende reconstructie van het oude fort op ware grootte. Marten Jesse is erin geslaagd om ons bijzonder veel over de Romeinen rond Leiden te leren en ons daarnaast een zeer gezellige dag te bezorgen. Absoluut een aanrader om in de Romeinenweek 2018 in de gaten te houden of Marten Jesse wederom een fietstocht organiseert!

 

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er gebeurt rondom de Romeinenweek en RomeinenNU? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief en volg ons op Facebook, Twitter en Instagram!